توضیحات
پیش از شروع مسیر رشد، باید بدانیم امروز کجا ایستاده‌ایم و چه چیزی مانع حرکت ما شده است.
هر مدیرعامل در مرحله متفاوتی از مسیر مدیریتی خود قرار دارد. ممکن است یک مدیر در توسعه بازار و فروش عملکرد بسیار خوبی داشته باشد، اما در تیم‌سازی با چالش روبه‌رو باشد. مدیر دیگری ممکن است از نظر تخصصی بسیار توانمند باشد، اما ساختار کسب‌وکار او بیش از اندازه به حضور خودش وابسته شده باشد. در مجموعه‌ای دیگر نیز ممکن است مشکل اصلی نه در بازار، بلکه در تصمیم‌گیری، منابع انسانی، ساختار سازمانی یا شیوه مدیریت مدیرعامل باشد.
به همین دلیل، پیش از ورود به دوره‌های مدیریتی مؤسسه پیشرفت، جلسه ارزیابی شایستگی مدیران برگزار می‌شود.
هدف این جلسه فقط سنجش مدیر یا ارائه یک امتیاز نیست؛ هدف اصلی این است که مشخص شود مدیرعامل در حال حاضر در چه نقطه‌ای از مسیر مدیریتی قرار دارد، مهم‌ترین موانع رشد کسب‌وکار او چیست و برای حرکت به مرحله بعد باید روی چه موضوعاتی تمرکز کند.
چرا ارزیابی مدیرعامل قبل از شروع دوره اهمیت دارد؟
هیچ دو مدیر یا کسب‌وکاری دقیقاً شبیه یکدیگر نیستند.
یک مدیر ممکن است درگیر مشکلات منابع انسانی باشد، دیگری در تصمیم‌گیری‌های کلان، نفر بعدی در فروش و توسعه بازار و مدیری دیگر در ساختن ساختار سازمانی یا تفویض اختیار.
اگر بدون شناخت این مسائل وارد یک دوره آموزشی شویم، ممکن است مطالب زیادی یاد بگیریم، اما همچنان مسئله اصلی کسب‌وکارمان حل نشده باقی بماند.
در کانون ارزیابی تلاش می‌کنیم ابتدا بفهمیم:
- مدیرعامل امروز در چه سطحی از بلوغ مدیریتی قرار دارد؟
- مهم‌ترین نقاط قوت مدیریتی او چیست؟
- کدام ضعف‌ها یا خلأهای مهارتی، عملکرد او را محدود کرده‌اند؟
- مهم‌ترین چالش‌های واقعی کسب‌وکار کدام‌اند؟
- چه عواملی در حال حاضر جلوی رشد مجموعه را گرفته‌اند؟
- مدیرعامل برای عبور از این موانع باید دقیقاً روی چه مهارت‌هایی کار کند؟
این شناخت باعث می‌شود مسیر توسعه مدیر هدفمند، شخصی‌سازی‌شده و متناسب با شرایط واقعی کسب‌وکار باشد.
فقط مدیر را ارزیابی نمی‌کنیم؛ کسب‌وکار را هم می‌بینیم
یکی از تفاوت‌های مهم کانون ارزیابی این است که تمرکز آن فقط روی ویژگی‌های فردی مدیر نیست.
مدیرعامل در خلأ فعالیت نمی‌کند. کیفیت مدیریت او مستقیماً با شرایط واقعی کسب‌وکار، تیم، ساختار سازمانی، بازار، منابع و چالش‌هایی که هر روز با آن‌ها روبه‌رو می‌شود ارتباط دارد.
به همین دلیل، در جلسه ارزیابی علاوه بر بررسی توانمندی‌های مدیریتی فرد، چالش‌های اصلی کسب‌وکار نیز عارضه‌یابی می‌شوند.
برای مثال ممکن است مشخص شود که مسئله اصلی یک کسب‌وکار:
- وابستگی بیش از حد سازمان به مدیرعامل است؛
- نبود مدیران میانی توانمند است؛
- تصمیم‌گیری‌های مدیر بیش از اندازه عملیاتی شده است؛
- تیم فاقد ساختار و مسئولیت‌های مشخص است؛
- کسب‌وکار استراتژی روشنی برای رشد ندارد؛
- ضعف در مدیریت مالی مانع توسعه شده است؛
- مسائل حقوقی یا مالیاتی ریسک بالایی ایجاد کرده‌اند؛
- برند و بازاریابی متناسب با مرحله رشد مجموعه توسعه نیافته‌اند.
در چنین شرایطی، مسئله فقط این نیست که «مدیر چه نقاط ضعفی دارد»؛ بلکه باید مشخص شود کدام مسئله مدیریتی امروز بیشترین تأثیر را بر رشد کسب‌وکار گذاشته است.
در جلسه ارزیابی چه چیزهایی بررسی می‌شود؟
بسته به شرایط هر مدیر و کسب‌وکار، موضوعات مورد بررسی متفاوت خواهند بود؛ اما معمولاً ارزیابی بر محورهایی مانند این موارد انجام می‌شود:
رهبری و مدیریت تیم
نحوه هدایت کارکنان، ایجاد انگیزه، مدیریت عملکرد، تفویض اختیار و ارتباط مدیر با اعضای سازمان بررسی می‌شود.
تصمیم‌گیری مدیریتی
بررسی می‌شود مدیر در شرایط پیچیده چگونه تصمیم می‌گیرد، تا چه اندازه تصمیم‌ها مبتنی بر تحلیل هستند و چه عواملی بر کیفیت تصمیم‌گیری او اثر می‌گذارند.
تفکر و نگاه استراتژیک
بررسی می‌شود مدیر تا چه اندازه از فعالیت‌های روزمره فاصله گرفته و برای آینده سازمان، توسعه بازار و رشد بلندمدت برنامه دارد.
ساختار و وابستگی کسب‌وکار به مدیرعامل
یکی از موضوعات مهم، میزان وابستگی مجموعه به شخص مدیرعامل است. اگر همه تصمیم‌ها، ارتباطات و فعالیت‌های اصلی به یک نفر وابسته باشند، رشد سازمان در یک نقطه متوقف خواهد شد.
مدیریت منابع و اولویت‌ها
شیوه تخصیص زمان، سرمایه، نیروی انسانی و تمرکز مدیریتی بررسی می‌شود تا مشخص شود منابع سازمان تا چه اندازه در جهت اهداف اصلی استفاده می‌شوند.
مهارت‌های فردی مدیر
موضوعاتی مانند مذاکره، ارتباط مؤثر، مدیریت تعارض، حل مسئله، مدیریت زمان و توانایی اثرگذاری نیز می‌توانند بخشی از ارزیابی باشند.
خروجی جلسه ارزیابی چیست؟
خروجی کانون ارزیابی فقط این نیست که نقاط قوت و ضعف مدیر مشخص شود.
در پایان جلسه باید بتوانیم به یک سؤال مهم پاسخ دهیم:
«این مدیرعامل برای اینکه کسب‌وکارش به مرحله بعدی رشد برسد، دقیقاً باید روی چه چیزهایی کار کند؟»
بنابراین خروجی جلسه شامل سه بخش اصلی است:
۱. شناخت جایگاه فعلی مدیر
مشخص می‌شود مدیر در حال حاضر از نظر توانمندی‌ها و مهارت‌های مدیریتی در چه وضعیتی قرار دارد و مهم‌ترین نقاط قوت و حوزه‌های قابل توسعه او کدام‌اند.
۲. شناسایی موانع اصلی رشد کسب‌وکار
چالش‌های مهم مجموعه بررسی می‌شوند تا مشخص شود چه عواملی در حال حاضر بیشترین مانع را برای رشد، توسعه یا عملکرد بهتر سازمان ایجاد کرده‌اند.
۳. مشخص شدن مسیر توسعه مدیرعامل
در نهایت، مدیر یک تصویر روشن‌تر از اولویت‌های خود پیدا می‌کند؛ اینکه باید روی چه مهارت‌هایی تمرکز کند، چه نگرشی نیاز به تغییر دارد و کدام موضوعات مدیریتی باید در مسیر آموزشی او در اولویت قرار بگیرند.
یعنی خروجی جلسه یک پاسخ عمومی نیست؛ یک تصویر روشن از «وضعیت امروز» و «مسیر حرکت بعدی» مدیر است.
از نقاط قوت شروع می‌کنیم
کانون ارزیابی قرار نیست صرفاً فهرستی از ضعف‌های مدیر ارائه کند.
یکی از اهداف مهم جلسه، شناسایی توانمندی‌هایی است که مدیر می‌تواند بر اساس آن‌ها مسیر رشد خود را سریع‌تر طی کند.
ممکن است توانایی اصلی یک مدیر در مذاکره باشد، دیگری در ساختن ارتباطات حرفه‌ای، فردی در تحلیل بازار و مدیری دیگر در هدایت تیم.
شناخت این نقاط قوت کمک می‌کند مدیر بداند کدام توانایی‌های فعلی می‌توانند تبدیل به مزیت اصلی او و سازمانش شوند.
در کنار آن، حوزه‌هایی که نیازمند توسعه هستند نیز مشخص می‌شوند تا تصویر واقع‌بینانه‌تری از وضعیت مدیریتی فرد ایجاد شود.
ارزیابی، نقطه شروع دوره مدیریتی است
جلسه ارزیابی پیش از ورود به دوره‌های مدیریتی مؤسسه پیشرفت برگزار می‌شود.
این موضوع کمک می‌کند مدیر با شناخت و هدف روشن‌تری وارد دوره شود.
به‌جای اینکه تمام موضوعات مدیریتی برای همه شرکت‌کنندگان اهمیت یکسانی داشته باشند، مدیر می‌داند:
کدام بخش دوره برای من اهمیت بیشتری دارد؟
روی چه مهارتی باید تمرکز بیشتری داشته باشم؟
چه مسئله‌ای را باید در کسب‌وکارم حل کنم؟
و انتظار دارم در پایان مسیر چه تغییری ایجاد شود؟
در نتیجه، آموزش از یک تجربه عمومی به یک مسیر توسعه هدفمند تبدیل می‌شود.
این جلسه برای چه کسانی مناسب است؟
کانون ارزیابی شایستگی مدیران به‌ویژه برای افرادی مناسب است که مسئولیت رشد و تصمیم‌گیری در یک سازمان یا کسب‌وکار را برعهده دارند، از جمله:
- مدیران عامل
- مدیران ارشد
- صاحبان کسب‌وکار
- کارآفرینان
- مدیران واحدهای سازمانی
- مدیرانی که مجموعه آن‌ها وارد مرحله جدیدی از رشد شده است
- افرادی که قصد ورود به دوره‌های مدیریتی مؤسسه پیشرفت را دارند
از «مدیریت بیشتر» به «مدیریت بهتر»
گاهی مسئله یک مدیر این نیست که کم تلاش می‌کند؛ برعکس، ممکن است بیش از حد درگیر کسب‌وکار باشد.
اما رشد یک مجموعه همیشه با افزایش ساعات کاری مدیر اتفاق نمی‌افتد.
در بسیاری از مواقع مدیر باید متوجه شود که کدام کارها را نباید خودش انجام دهد، کدام تصمیم‌ها باید تغییر کنند، چه ساختاری باید ایجاد شود و کدام مهارت مدیریتی نیاز به توسعه دارد.
کانون ارزیابی فرصتی برای پیدا کردن همین پاسخ‌هاست.
قرار نیست فقط شما را ارزیابی کنیم؛ قرار است بفهمیم چه چیزی امروز جلوی رشد کسب‌وکارتان را گرفته و برای عبور از آن، شما به‌عنوان مدیرعامل دقیقاً باید روی چه چیزی کار کنید.
